Przeszłość

Historia Hiszpanii pełna jest wzlotów i upadków. Jedno z najstarszych państw w Europie, przetrwało wiele podbojów, wojen religijnych i gwałtownych wstrząsów politycznych. Od okresu, w którym pod panowaniem Królów Katolickich było jednym z najbogatszych i najsilniejszych państw na świecie, poprzez wyniszczającą wojnę domową, po dzień dzisiejszy. Jeśli podejmiesz próbę, żeby przeczytać coś o tym kraju i jego mieszkańcach oraz nauczysz się odrobinę mówić po hiszpańsku, twoje doświadczenia w Hiszpanii będą bogatsze, a szok kulturowy nie będzie tak bolesny. Jeżeli jesteś uważnym obserwatorem, szybko nauczysz się interpretować zachowanie Hiszpanów i, co za tym idzie, będziesz wiedzieć jak ty masz się zachowywać. Pamiętaj, że dla Hiszpanów bardzo ważne są dobre maniery. Choć z natury dumni, są grzeczni i uprzejmi. Zazwyczaj są też bardzo mili wobec obcokrajowców.

Historię Hiszpanii można podzielić na cztery wielkie okresy. Najdłuższy z nich obejmuje pierwsze zasiedlenia, które miały miejsce na północy we wczesnym okresie epoki kamiennej (ok. 10 tys. lat p.n.e.). Spuścizną tych czasów są malowidła ścienne w jaskiniach Altamiry. Do tego samego etapu historycznego należy romanizacja różnych szczepów, a także wędrówka ludów, która nastąpiła później. Gdy w roku 711 w bardzo krótkim czasie cały Półwysep za wyjątkiem północnego regionu górskiego - opanowali Maurowie, rozpoczął się następny - drugi etap historii nacechowany rywalizacją muzułmanów i chrześcijan. Hiszpania mauryjska swój okres rozkwitu przeżyła pod panowaniem kalifów z Kordoby (lata 929 - 1031). Po upadku ostatniego kalifa rozpadła się początkowo na wiele państw (taifas), lecz została znów zjednoczona przez Almorawidów, sektę berberyjską z Afryki Północnej. Almorawidzi zawezwali do walki przeciwko armiom chrześcijańskim inną, bardziej radykalną sektę berberyjską - Almokadów, którzy co prawda przejęli władzę w swoje ręce, ale również nie mogli zapobiec upadkowi dominacji arabskiej na tamtych terenach. Jedynie w emiracie Granady pod władzą Nasrydów (1238-1492) kultura arabska przeżyła ostatni rozkwit.

Chrześcijanie próbowali od północy ponownie zdobyć cały Półwysep i w miarę swych wypraw wojennych posuwali się coraz bardziej na południe. Obok takich królestw jak: Galicja, Asturia, León, Nawarra, Aragon i Katalonia założone zostało małe Hrabstwo Kastylii, które swą nazwę wzięło od budowanych przez Maurów zamków obronnych (castillos). To państewko nabierało coraz większego znaczenia, aż wreszcie wraz z Aragonem przejęło przywództwo nad pozostałymi państwami chrześcijańskimi. Małżeństwo Fernanda II z Aragonu z Izabelą Kastylijską (tzw. Reyes Católicos) przypieczętowało w roku 1469 zjednoczenie państw chrześcijańskich i stało się podstawą utworzenia monarchii hiszpańskiej. W niewiele lat później, w roku 1492, po zdobyciu Grenady Maurowie zostali wypędzeni, a reconquista zakończona.

W tym samym roku wraz z wyprawą odkrywczą Krzysztofa Kolumba rozpoczęła się tzw. conquista - zdobywanie potężnych obszarów kolonialnych, które w następnym wieku uczyniło z Hiszpanii mocarstwo. Podobnie jak Maurowie od 1492 r. prześladowani byli także Żydzi i Cyganie. Wiek później wypędzono Mauretanów - Maurów nawróconych siłą na chrześcijaństwo. Było to swoiste puszczenie krwi, któremu dziś wielu historyków przypisuje winę za kulturalny i gospodarczy upadek w kolejnej epoce.

Trzeci, długi i znaczący etap w historii Półwyspu Iberyjskiego obejmuje blaski i cienie Hiszpanii jako mocarstwa rządzonego przez Habsburgów Pierwszy król, Carlos I po śmierci swego dziada Maksymiliana I w 1519 roku został koronowany na cesarza rzymsko-niemieckiego jako Karol V. Władał Hiszpanią, Niderlandami, Sardynią, Królestwem Neapolu, Sycylią oraz koloniami amerykańskimi, które miały się stale rozszerzać. Pod panowaniem jego syna Filipa II imperium hiszpańskie osiągnęło największy zasięg. Później stopniowo postępował jego upadek (Wojna trzydziestoletnia, walka z Niderlandami). Po wojnie sukcesyjnej w latach 1701-1713 nad Hiszpanią zaczęli sprawować władzę absolutystyczną zwycięscy Burboni (Carlos III i Carlos IV), aż wreszcie w 1809 roku podbił ją Napoleon. Hiszpanie jednak wyzwolili się spod władzy francuskiej i w roku 1812 proklamowali w Kadyksie pierwszą konstytucję. Jednak już w 2 lata później Ferdynand VII unieważnił ją i przywrócił rządy absolutystyczne.

Wieki XIX i XX, ostatni etap historyczny charakteryzują ciągłe zmiany systemu. Rządziły w Hiszpanii - monarchia, reformy konstytucyjne wprowadzane pod wpływem liberalizmu, krótkie intermezza, jakimi były pierwsza i druga Republika (1873 i 1931 r.) oraz dyktatury (najdłużej utrzymała się dyktatura generała Franco, który wyszedł zwycięsko z wojny domowej w latach 1939-1976). Równocześnie w tym czasie państwo to przeżyło okres miniaturyzacji i utraciło swą pozycję mocarstwa.

Wrażenie, że Hiszpania nadal jest imperium, było jedynie niemiłą konsekwencją kolonizacji (dopiero w 1976 roku z Afryki Północnej wycofały się ostatnie oddziały hiszpańskiego wojska). Lata po śmierci dyktatora i po ustanowieniu demokratycznej konstytucji w 1978 roku robią wrażenie drobnego epizodu, gdy ich znaczenie porówna się z ciężarem historycznym minionych epok.

Kieszonkowa Encyklopedia Turysty - Orlando Grosseg

Przeszłość na forum

  • historyk
    historyk

    Gdy rozmawia się przy Hiszpanach o Hiszpani jako o jednolitym państwie, wyzwala to w nich sprzeczne uczucia. Są z jednej strony dumni ze swej chlubnej przeszłości i bogatej kultury, ale równocześnie wszystko, co ma jakikolwiek związek z państwowością, budzi ich wielką nieufność. Nie zapomniano jeszcze o nieszczęściach, jakie od 1700 roku niosły z sobą monarchie Burbonów, a także obca władza. Nie zapomniano także pełnej okrucieństw wojny domowej z lat 1936-1939, po której nastąpiła era dyktatury generała Franco. Dopiero po jego śmierci, w listopadzie 1975 roku, Hiszpania przeżyła zapierające dech w piersiach zmiany polityczne i przeobrażenia w życiu codzienym. Dopiero wtedy Hiszpanie dojrzeli i nauczyli się, co to znaczy żyć demokratycznie, samodzielnie decydując o losach swego państwa.

Strona korzysta z plików Cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. [ok]