Reconquista

Nie ma już Maurów na wybrzeżu - o haymoros en la costa, tak mówi się, gdy została wyjaśniona jakaś drażliwa sytuacja. Tego rodzaju sformułowania wypowiadane są obecnie automatycznie, nie myśli się przy tym o odbiciu Maurom Półwyspu Iberyjskiego. Reconquista, która zakończyła się 500 lat temu, bezsprzecznie nadal tkwi w zbiorowej podświadomości, szczególnie wtedy, gdy pada pogardliwe określenie moro lub gdy dyskryminuje się ludzi pochodzących z krajów arabskich.

Z wybrzeża, należącego obecnie do Maroka, w 711 roku szczepy barbarzyńców wyruszyły na Półwysep Iberyjski zwerbowane przez jednego z tamtejszych władców jako sojusznicy. Prawda to czy kłamstwo, w każdym razie przez całe wieki oskarżano zdrajcę grafa Don Juliana o to, że Barbarzyńscy Maurowie napadli na chrześcijańską Hiszpanię i bardzo prędko ją zdobyli, za wyjątkiem niewielkich terenów na północy. Jednak dla dużej części społeczeństwa ich nastanie nie oznaczało w żadnym razie nieszczęścia, gdyż z ich pomocą możliwe stało się zrzucenie jarzma Gotów Zachodnich. Wraz z Berberami oraz mieszkańcami Syrii i Arabii do Hiszpanii dotarły wielkie zdobycze kulturalne i techniczne. Kraj rozkwitł pod władzą kalifa. Po dziś dzień ślady tego pozostały widoczne w architekturze.

Z powodu wewnętrznych walk kalifat rozpadł się na początku XI wieku na małe królestwa. W tym samym czasie ludy chrześcijańskie gotowały się w północnej części półwyspu do odbicia Maurom swych ziem - do reconquisty. W XIII wieku jeden obszar za drugim wpadał w ręce Asturyjczyków, Aragończyków, Katalończyków i innych narodów, które konsekwentnie posuwały się na południe. Szybko wykształciły się przy tym dwa mocarstwa, które zdominowały pozostałe państwa. Były to Kastylia i Katalonia. Ich rywalizacja po dziś dzień cechuje kulturalny i polityczny krajobraz Hiszpanii. Za przyczyną reconquisty stopniowo powstawało zjednoczone państwo pod egidą Kastylii, której zwierzchnictwa udało się uniknąć jedynie leżącej na odległym zachodzie Portugalii. W 1492 roku jako ostatni bastion Maurów przypadło Kastylijczykom Królestwo Grenady. W tym samym roku nastąpił masowy exodus większości Maurów i Żydów. Pozostała ich część została przemocą zmuszona do zmiany konfesji na chrześcijańską. Aż do czasów Franco reconquistę gloryfikowano jako zwycięską wyprawę wojenną katolickiej Hiszpanii. Nie na próżno narodowy święty - święty Jakub (Santiago) nosi przydomek rzeźnika Maurów (Matamoros).

W rzeczywistości reconquista była niczym innym jak tylko polowaniem na czarownice. Na skutek wypędzenia Maurów i Żydów Hiszpania przeżyła upadek kulturalny i społeczny, jakiego nie doświadczyła nigdy przedtem ani potem. Niestety, nawet w naszych czasach tylko niewielka garstka utytułowanych Hiszpanów zdaje sobie sprawę z tego, jakie bogactwo kryje w sobie kulturalne dziedzictwo po mauryjskie, będące swego rodzaju częścią tożsamości hiszpańskiej, którą olbrzymia większość społeczeństwa odrzuca. Pisarz Juan Goytisolo należy do tych nielicznych, którzy otwarcie przyznają się do dziedzictwa arabskiego. Pod koniec jednej ze swych powieści stopniowo przechodzi z języka hiszpańskiego na arabski, pokazując w ten sposób, że niezaprzeczalnie w języku hiszpańskim po dziś dzień pozostały ślady arabskiego panowania. Często używanym słowem jest ojala - które dosłownie przetłumaczone oznacza tak chce Allah.

Kieszonkowa Encyklopedia Turysty

Reconquista na forum

  • historyk
    historyk

    Wobec powtarzających się najazdów Almohadów na terytorium Kastyli, Nawary i Aragoni, trzy królestwa sprzymierzyły się przeciw wspólnemu wrogowi. Do decydującej walki doszło w roku 1212 pod Las Navas de Tolosa, kiedy to wojska chrześcijańskie wyparły Almohadów aż za pasmo Siera Morena. Po tym zwycięstwie rodzi się idea chrześcijańskiej rekonkwisty jako świętego posłanictwa, a walka przeciw Arabom i podbój ich terytorium uzyskują wyższe uzasadnienie. Królestwo arabskie ponownie rozpada się na taifas, z których lylko Grenada opiera się chrześcijanom do końca XV wieku.

Strona korzysta z plików Cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. [ok]