Rejon śródziemnomorski w średniowieczu

Połączone hrabstwa Aragonii i Katalonii stały się w XIII wieku wielką potęgą. Miały kilka dużych portów, w których rozwijał się handel. Między rokiem 1213 i 1410 ośmiu kolejnych władców prowadziło konsekwentną i spójną politykę, co zaowocowało wspaniałym rozkwitem tego regionu.

W roku 1236 Jaime I zdobył Walencję i Jativę. Górskie pogranicze aragońskie, przez które wiódł Wełniany Szlak z Pirenejów na wybrzeże śródziemnomorskie, pozostawało pod kontrolą arystokracji aragońskiej, natomiast wybrzeża zasiedliła szlachta katalońska. Katalończycy nadal zajmowali się rolnictwem. Przejęli arabski system uprawy ziemi, nie wypędzili też ze swego kraju wieśniaków mauretańskich, zwanych moriscos. Poza tym Katalonia dorobiła się potężnej floty handlowej, co przyczyniło się do handlowego rozkwitu Walencji. W podobny sposób skolonizowano zdobyte w 1229 roku Wyspy Balearskie. Osiedlono tam wieśniaków z Empurda. Palma de Mallorca stała się największym portem handlowym na wyspach.

Połączone królestwo Aragonii i Katalonii zaatakowało Tunis, wysłało wojska na Sycylię i wysunęło roszczenia wobec Korsyki i Sardynii. W przymierzu z Wenecją walczyło przeciw Pizie i Genui, a nawet zdobyło część Grecji i Bizancjum. Na te zdobycze powoływali się Hiszpanie, gdy w XVIII wieku wysunęli pretensje do Neapolu i Włoch tamtego okresu. Sala, gdzie zbierała się Rada Stu, Giełda, doki, pałac królewski z salą Tinell i szpital Santa Creu to tylko najważniejsze spośród wielu budowli w barcelońskim Barrio Gótic. Gotycka architektura sakralna miała surowszy charakter, odznaczała się dostojeństwem, pięknem i elegancją. Najlepszymi ich przykładami są Sta. Maria del Mar i klasztor Pedralbes w Barcelonie, a także katedry w Barcelonie, Gironie i w Palma de Mallorca.

Świetność jednak nie mogła trwać wiecznie. Rozpoczęła się migracja wiejskiej siły roboczej do miast, a w związku z tym zaczęło narastać napięcie między wiejską arystokracją a miejską warstwą kupiecką. Poza tym kraj osłabiły wojny, napady piratów i epidemie. Niezadowolenie ludności skupiło się na Żydach. Pierwsze pogromy zanotowano już w XIII wieku. Pod koniec XIV wieku Majorka utraciła prawie wszystkie swoje sklepy i większość floty. Barcelona liczyła wówczas jedynie około 20 000 mieszkańców.

O utracie politycznej potęgi świadczy również Ugoda z Caspe. Kiedy w 1410 zmarł bezpotomnie Marcin Dobry, pojawiło się pięciu pretendentów do tronu. Po okresie interregnum, dziewięciu przedstawicieli Aragonii, Katalonii i Walencji spotkało się w Caspe na rozmowach. W wyniku twardych negocjacji wybrali królem Kastylijczyka z rodu Trastamara. Pięćdziesiąt pięć lat później, w roku 1469, dwoje młodych rywali w staraniach o tron, oboje z rodziny Trastamara, wzięło potajemnie ślub w Valladolid. Parą tą byli oczywiście Izabela Kastylijska i Ferdynand Aragoński, znani w historii jako Królowie Katoliccy.
Do wyboru kastylijskiego kandydata przyczynili się szczególnie kaznodzieja, Vicente Ferrer, i Papa Luna. Drugi z nich, Aragończyk Pedro de Luna, wybrany papieżem w Awinionie jako Benedykt XIII, miał nadzieję, że bogaty Kastylijczyk pomoże mu położyć kres schizmie wśród katolików.

Chociaż Bank Katalonii zanotował największe wpływy między 1420 i 1435 lokiem, ogólny stan gospodarki był słaby. Około 1450 roku można już było mówić o gospodarczej stagnacji. Od roku 1484, kiedy to Inkwizycja wypędziła żydów, handel podupadł. Odkrycie Ameryki i przesunięcie ośrodków handlu zamorskiego na wybrzeża atlantyckie tylko pogłębiło ten proces.
Poważną część zasobów pieniężnych kraju przeniesiono w owym czasie do Walencji, która liczyła 75 000 mieszkańców i była największym miastem XV-wiecznej Hiszpanii. Do najbardziej wpływowych rodzin tego regionu należała aragońska rodzina Borja z Gandii, która po zakończeniu rekonkwisty założyła 11 a walencjańskich huertas ogromne latylundium. Z rodziny tej wywodziło się dwóch papieży. Jeden z nich, Aleksander VI, nadał nazwisku rodowemu włoskie brzmienie Borgia. Pozostawał on w zażyłych stosunkach z Izabelą i Ferdynandem. To on wydał bullę, która podzieliła Ocean Atlantycki między Hiszpanię i Portugalię w sposób korzystniejszy dla władców hiszpańskich.

Zachowała się cała korespondencja rodziny Borja, prowadzona w języku katalońskim, który osiągnął wówczas szczyt rozkwitu. Pierwszym szerzej znanym pisarzem katalońskim był Raimundo Llull, poeta i filozof wywodzący się z Majorki. W jego ślady poszli Ausias March i Jeanot Martorell. Upadek gospodarczy zahamował jednak rozwój kultury. Od połowy XVI wieku aż do połowy ubiegłego stulecia kataloński, jako język literacki, również coraz bardziej tracił na znaczeniu.

Rejon śródziemnomorski w średniowieczu na forum

  • Brak rozmów na temat Rejon śródziemnomorski w średniowieczu.
Strona korzysta z plików Cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. [ok]