Cordoba

Mezauita Catedral, wielki meczet Omajjadów przekształcony w katedrę, jest unikalnym w świecie arcydziełem architektury. Wraz z otaczającą go dawną Juderią, starą dzielnicą pełną zabytków (Alkazar, muzea, kościoły) jest obiektem, który należy zwiedzić nawet podczas najkrótszego pobytu. W ciągu jednego dnia można też obejrzeć pozostałe interesujące zabytki w śródmieściu. Dla zainteresowanych kulturą arab. ciekawe będą wycieczki do ruin Az-Zahra i al-Medina az-Zahira pod miastem.

Meczet Omajjadów.
Nad Gwadalkiwirem wznosi się niski masyw budowli zwanej Mezquita Catedral, jeden z najwspanialszych na świecie przykładów sztuki budowlanej. Liczy 175 na 135 m (2,35 hektara) i budowany był w 4 fazach. Abd ar-Rahman I (756-788) na miejscu wykupionego z rąk mo-zarabów wizygockiego kościoła św. Wincentego (wzniesionego na miejscu rzym. świątyni Janusa), rozpoczął w 785 budowę meczetu o 11 nawach, ukończonego przez jego syna, Hiszama I, który dobudował minaret. Mihrab mieścił się mniej więcej na 1/3 obecnej głębokości budowli, naprzeciw Puerta de las Palmas. Abel ar-Rahman II (833-848) znacznie przedłużył nawy w kierunku mihrabu, a al-Hakam II (961-976) nadał budowli jej obecną głębokość i zbudował do dziś zachowany mihrab. Wreszcie wezyr Muhammad ibn abi Amir zwany al-Mansur rządzący za czasów kalifa Hiszama II (976-1009), dobudował 8 dalszych naw na całą głębokość budowli (ta część wyróżnia się ceglaną posadzką). Ferdynand III wyświęcił meczet na świątynię chrześcijańską; zamurowano wejścia do 18 naw od strony sahnu (dziedzińca ablucyjnego) zostawiając tylko jedno, w 6 nawie od prawej; po bokach urządzono liczne kaplice.

W XV w. w części Abd ar-Rahmana II zbudowano dwie duże kaplice, burząc kilkanaście kolumn i zamurowując przestrzenie między nimi; Izabela Katolicka zakazała dalszych trans-formacji. W 1523 kapituła postanowiła (wbrew oporowi rady miejskiej) wznieść pośrodku meczetu katedrę o wymiarach 55 na 15 m. Kancelaria Karola I odrzuciła protesty rady. Dopiero po 5 latach budowy cesarz odwiedził Kordobę i kazał wstrzymać roboty słowami: To, co budujecie, można wznieść wszędzie, a tego, coście zburzyli, nie ma i nie było nigdzie.

Wejście od strony pn. przez bramę Puerta del Perdón (w stylu mudejar, 1377) w dolnej partii minaretu, przebudowanego po trzęsieniu ziemi (XVI w.) w stylu herreriańskim, na prostokątny Dziedziniec Pomarańczowy (Patio de los Naranjos), czyli dawny sahn. Stąd dopiero wchodzimy w spowitą nastrojowym półmrokiem salę modłów meczetu, oszałamiającą ogromem. Wzrok gubi się w kamiennym lesie, idącym w nieskończoność pochodzie kolumn i podkowiastych, podwójnych arkad z kamieni malowanych na przemian na biało i ceglasto. Kolumn jest ponad 850, pochodzą z całego basenu M. Śródziemnego: z Konstantynopola, Grecji, Italii, Prowansji, Kartaginy, Egiptu. W części najstarszej (na prawo od wejścia) rzeźbione kapitele wizygockie i rzym. Strop drewniany artesonado, rzeźbiony i polichromowany. Z pierwotnego meczetu pozostał przede wszystkim mihrab, arcydzieło sztuki orientalnej z kopułą marmurową inkrustowaną mozaikowo kolorowymi sześcianikami szklanymi, w które wprawione są arabeski ze złota. Po obu stronach maąsura, miejsce przeznaczone dla kalifa.
Najpiękniejszą realizacją chrześcijańską jest Capilla de Villaviciosa, pozostałość pierwszej katedry z XV w., gotycka, z ozdobami w stylu mudejar, harmonijnie wtopiona w budowlę arab. Natomiast katedra z XVI w. (Hernan Ruiz) jest całkowicie obcym ciałem i mimo szlachetnych proporcji, lekkości konstrukcji i zręcznego wykorzystania elementów meczetu jest smutnym przykładem zaślepienia i fanatyzmu religijnego.

Stare miasto.
Dawna Juderia (dzielnica żydowska) między Gwadalkiwirem, murami obronnymi od zach. i współczesnym śródmieściem od pn. i wsch. zachowała się w pierwotnym kształcie. Labirynt wąskich uliczek z białymi, niewysokimi domami budowanymi wokół dziedzińców, sławnych patios cordo-beses, symbolu andaluzyjskiej architektury ludowej. Całe ulice konkurują w kunszcie użycia roślinności i kwiatów dla ozdoby; konkurs oficjalny odbywa się w maju. W parterach domów niezliczone warsztaty rzemieślników produkujących artystyczne wyroby ze skóry i srebra (filigrany). Przy C. Judiós synagoga jedyna, jaka pozostała w Andaluzji. W pobliżu pomnik Rabbiego Mosesa Maimonidesa, wielkiego filozofa średniowiecznego. Na Pl. Bulas - XIV wieczny pałac Las Bulas mieszczący Miejskie Muzeum Tauromachii i Sztuki Kordobańskiej. W części pomieszczeń wyroby rzemiosła o wielkiej wartości artystycznej i zabytkowej, dające pogląd na kulturę materialną miasta od czasów arab. Druga część pozwala lepiej zrozumieć rolę, jaką w kulturze hiszp. odgrywa corrida. Kordoba od wieków była ojczyzną sławnych toreros. Jeden z nich, legendarny Manolete, ma tu niezwykły pomnik. Na płycie z patetycznym napisem epitafijnym leży jego podarty, skrwawiony strój mata-dora, a na ścianie - głowa byka, który go zabił. Obszerny dziedziniec pałacu obudowany jest małymi domkami z warsztatami rzemieślników, tworząc miniaturę arab. suku (Zoco). Po wsch. strome dzielnicy przy Pl. Paez, w renesansowym pałacu Jerónima Paez (XVI w.) umieszczono Muzeum Archeologiczne Prowincji z kolekcją obiektów prehistorycznych, celtiberyjskich, rzym., wizygockich oraz wykopalisk Az-Zahra.

Bliżej centrum, przy C. Jesus Maria, pałac markiza Fuensanta z elewacją plateresco (1551), a nieco w prawo, przy Pl. Compania, kościół Jezuitów (1546-89) z ogromnym ołtarzem w stylu churrigueresco, Wirydarz klasztorny ma piękne barokowe schody.

Między Juderią, Meząuitą i Gwadalkiwirem, otoczony prostokątnym murem obronnym, wznosi się Alcazar de los Reyes Cristianos, pałac króla Alfonsa XI (1312-50), interesujący zabytek budownictwa militarnego XIV w., wzbogacony pięknymi ogrodami mauret. We wnętrzach kolekcja cennych mozaik.
Między Alkazarem i Meząuitą dojazd do mostu z czasów Oktawiana Augusta (długość 240 m, szerokość 6,5 m) wspartego na 60 filarach; poniżej, w nurcie rzeki resztki mauret. młynów (19); przyczółków strzegą blankowane baszty obronne: od pn. Puerta del Puentę z czasów Filipa II i od pd. Torre Calahorra, mieszcząca archiwum i muzeum miejskie.

Śródmieście.
Nowoczesne dzielnice Kordoby na wschód i na północ od starego miasta kryją kilka interesujących obiektów. Na Placu Potro niedaleko rzeki, urocza XVI wieczna fontanna z rzeźbą źrebaka - nie opodal średniowiecznej Posada del Potro (Gospody pod Źrebakiem) uwiecznionej przez Cervantesa. W dawnym Hospital de la Misericordia fundacji Królów Katolickich, mieści się Muzeum Sztuk Pięknych z obrazami malarzy hiszpańskich i włoskich z XVI-XIX w.; osobna ekspozycja poświęcona kordobańskiemu malarzowi Julio Romero de Torres (1880-1930).

  • Komentarze i opinie
  • Brak komentarzy na forum, możesz być pierwszą osobą rozpoczynającą temat
Strona korzysta z plików Cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. [ok]